Ze sklepów wycofywane są tradycyjne, stuwatowe żarówki, które są zastępowane świetlówkami kompaktowymi i lampami LED. Proces wycofywania starych technologii i zastępowania ich nowymi, bardziej efektywnymi energetycznie, trwa w wielu polskich przedsiębiorstwach.
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej, od 1 września 2009 r. sklepy nie mogą już zamawiać tradycyjnych żarówek o mocy 100W. Za rok wycofywane zostaną żarówki o mocy 75W, a za dwa lata - żarówki 60W. We wrześniu 2012 r. ze sklepów mają zniknąć żarówki o najniższej mocy, czyli 15, 25 i 40W.
Powodem tej unijnej regulacji są oszczędności energii. Tradycyjne żarówki są bowiem bardzo nieefektywne, tylko 5 proc. energii zużywają na produkcję światła, a pozostałe 95 proc. na emisję ciepła do otoczenia.

• Pożegnanie z żarówką

Tradycyjne żarówki można zastąpić świetlówkami kompaktowymi i lampami LED. Jak przekonują producenci, świetlówki kompaktowe zużywają o 80 proc. mniej energii, dzięki czemu o 80 proc. niższa jest emisja CO . Poza tym świetlówki mają nawet 15 razy dłuższą trwałość. Jak przekonuje Ministerstwo Gospodarki, zastąpienie jednej tradycyjnej żarówki świetlówką energooszczędną pozwala zaoszczędzić w ciągu roku ponad 26 zł i ograniczyć emisję CO o 62 kg.
Część producentów sprzętu oświetleniowego ocenia, że świetlówki kompaktowe są tylko technologią przejściową. Przyszłość mają stanowić lampy diodowe - LED (light-emitting diode). Także MG prognozuje, że już w niedalekiej przyszłości lampy LED będą podstawowym źródłem światła w gospodarstwach domowych.
Świetlówki kompaktowe i lampy LED mają jednak tę wadę, że są droższe od tradycyjnych żarówek. Stąd pojawiły się informacje, że część mieszkańców porobiła zapasy żarówek na kilka lat.
W ocenie resortu gospodarki wykorzystanie energii elektrycznej na cele oświetleniowe można zracjonalizować, zmniejszając jej zużycie o co najmniej 20 proc. Oszczędności te można realizować przy relatywnie niskich nakładach inwestycyjnych oraz krótkim okresie zwrotu, rzędu 1-5 lat. Wynika to z 19-proc. udziału oświetlenia w całkowitej konsumpcji energii elektrycznej, dostępności energooszczędnych technologii oświetleniowych pozwalających na zmniejszenie zużycia energii aż do 80 proc. oraz z istniejącego potencjału modernizacyjnego.

• Przymus rynku

Tradycyjne żarówki są wycofywane ze sklepów wskutek administracyjnej decyzji. W polskich przedsiębiorstwach trwa - wymuszone przez rynek, a nie administracyjne decyzje - ciągłe wycofywanie energochłonnych technologii i zastępowanie ich nowymi, bardziej efektywnymi rozwiązaniami.
W Polsce nadal jest co poprawiać w zakresie efektywności. Energochłonność PKB, obliczona w cenach stałych, bez uwzględniania wartości siły nabywczej waluty, jest dla Polski kilkakrotnie wyższa od tego wskaźnika w innych krajach Unii Europejskiej. Energochłonność PKB w Polsce jest 2,8 raza większa niż w krajach UE 27, 3,2 raza wyższa niż w krajach UE 15 oraz 6 razy wyższa niż w Szwajcarii. Przy uwzględnieniu wartości siły nabywczej waluty, energochłonność PKB Polski jest wyższa o 19 proc. od średniej UE 27 i o 25 proc. od średniej UE 15.
Wzrost efektywności energetycznej, poprzez zastępowanie nowoczesnymi rozwiązaniami starych, energochłonnych technologii, następuje we wszystkich branżach przemysłu. Jak ocenia Henryk Kaliś, przewodniczący Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu oraz pełnomocnik zarządu ds. zarządzania energią elektryczną i pomiarami w ZGH Bolesław, polskie przedsiębiorstwa funkcjonujące na międzynarodowych rynkach od dawna stosują najnowsze dostępne technologie. Jego zdaniem, jeśli ktoś jeszcze nie wdrożył takich technologii, to ma duże trudności w funkcjonowaniu w obecnej sytuacji gospodarczej, ponieważ ponosi większe koszty działalności i większe koszty środowiskowe.

• Nieżelazny potencjał

Hutnictwo metali nieżelaznych jest jedną z najbardziej energochłonnych branż w Polsce. Z informacji Izby Gospodarczej Metali Nieżelaznych wynika, że w 2008 roku w Hucie Impexmetal-Aluminium Konin koszty energii przekraczały 23 proc. całości kosztów wytwarzania, w ZGH Bolesław koszty energii stanowiły 16,4 proc., natomiast w KGHM ponad 7 proc. kosztów. Wymiana technologii na nowszą i bardziej energooszczędną od lat prowadzona jest w ZGH Bolesław. Do najistotniejszych działań w tym zakresie zakładach Bolesław należało m.in. wymiana pomp głównego odwodnienia kopalni na bardziej wydajne, unowocześniono technologię w Dziale Przeróbki Mechanicznej, dzięki czemu z tej samej ilości rudy uzyskuje się więcej cynku i ołowiu w koncentratach. Duży wpływ na wzrost efektywności miała także modernizacja ciągu technologicznego elektrolizy cynku.
Jednak nie wszystkie firmy z tego sektora prowadzą niezbędne inwestycje. Tak jest np. w KGHM, gdzie działa tylko jeden piec zawiesinowy (w Hucie Głogów II). W pozostałych ciągach technologicznych miedź się produkuje, wykorzystując przestarzałe piece szybowe. Przeciwko nowszej, bardziej przyjaznej dla środowiska i zużywającej mniej energii, a więc i tańszej technologii pieca zawiesinowego protestują związkowcy obawiający się, że budowa kolejnego pieca zawiesinowego pociągnie za sobą konieczność redukcji zatrudnienia.

• Proces wymiany technologii na mniej energochłonne od lat trwa także w przedsiębiorstwach z branży chemicznej.

- W ostatnich latach przedsiębiorstwa z branży chemicznej przeprowadziły lub realizują wiele inwestycji, jak np. uruchomienie bardzo nowoczesnej wytwórni chloru w Anwilu, uruchomienie instalacji granulacji nawozów w Tarnowie, wytwórni żywic poliestrowych w Sarzynie, nowej wytwórni detergentów anionowych w Rokicie, modernizację instalacji do produkcji mocznika w Puławach, wymianę kompresorów i pomp w Policach - wylicza Jerzy Majchrzak, dyrektor Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego. - Planowane są kolejne inwestycje: budowa nowej instalacji produkcji kwasu azotowego oraz stacji uzdatniania wody w Kędzierzynie, tlenowni w Puławach oraz ogromnych instalacji paraksylenu i kwasu tereftalowego przez PKN Orlen.

• Nowe - zawsze oszczędne

Jak dodaje Jerzy Majchrzak, ograniczenie energochłonności nie było podstawowym celem tych inwestycji, ale każda z nich w bardzo dużym stopniu zmniejszyła lub obniży zużycie energii. Majchrzak podkreśla, że wielkość zużycia energii stała się obecnie ważnym kryterium wyboru technologii. Wynika to z faktu, że wszystkie nowe instalacje w przedsiębiorstwach chemicznych są z najwyższej światowej półki, kupowane są od najlepszych licencjodawców. Nikt nie kupuje przestarzałych rozwiązań.
Ale nie można powiedzieć, że jeśli ktoś posiada bardzo nowoczesną technologię, to zrobił już wszystko, aby zmniejszyć zużycie energii. Dopiero po dokładnym audycie można ocenić kompleksowo poziom efektywności energetycznej w danej firmie. Może dochodzić bowiem do stosowania przewymiarowanych maszyn i urządzeń, a stosowany reżim technologiczny nie uwzględnia wymogów oszczędzania energii.